Danas je Nacionalni dan girosa: Kako je grčki specijalitet osvojio svet

Ljubitelji grčke kuhinje danas imaju poseban razlog za uživanje, 1. septembar obeležava se kao Nacionalni dan girosa, posvećen jednom od najprepoznatljivijih specijaliteta grčke kuhinje.

Iako ovaj datum nije zvanični državni praznik u Grčkoj, Nacionalni dan girosa poslednjih godina obeležava se prvenstveno u Sjedinjenim Američkim Državama i među ljubiteljima grčke hrane širom sveta.

Giros se najčešće priprema od mesa koje se slaže na vertikalni ražanj, koji se okreće tokom pečenja. Sa spoljne strane meso se postepeno peče, a tanke kriške seku se neposredno pre serviranja. U Grčkoj se tradicionalno često koristi svinjetina, dok je veoma rasprostranjen i giros od piletine.

Lepe vesti: Pronađena državljanka Srbije koja je nestala tokom poplava u Nepalu

Najpoznatija verzija služi se u toploj piti, uz paradajz, crni luk, tzatziki i, posebno u Grčkoj, pomfrit. Upravo kombinacija sočnog mesa, svežeg povrća i kremastog sosa učinila je giros jednom od najpopularnijih formi ulične hrane.

Sam naziv potiče od grčke reči „gyros“, koja označava okretanje ili kruženje i odnosi se na karakterističan način pripreme mesa na rotirajućem ražnju.

Iako se danas smatra tipičnim grčkim jelom, istorija girosa povezana je sa širom tradicijom pripreme mesa na vertikalnom ražnju u nekadašnjem Osmanskom carstvu. Sličan način pripreme koristio se za döner kebab, a grčka verzija razvijala se tokom 20. veka. Poseban uticaj imali su grčki izbeglice iz Male Azije koji su tokom 1920-ih stigli u Grčku nakon grčko-turske razmene stanovništva.

Giros je vremenom izašao iz okvira grčke kuhinje. Već početkom 1970-ih bio je popularna brza hrana ne samo u Atini već i u američkim gradovima poput Čikaga i Njujorka. U SAD je njegova popularnost dodatno porasla tokom 1970-ih, kada su grčki restorani počeli da ga nude sve većem broju potrošača.

Danas se giros može pronaći širom sveta, ali osnovna ideja ostala je ista – meso pečeno na vertikalnom ražnju, isečeno na tanke komade i servirano u piti sa karakterističnim dodacima.

Zato je 1. septembar za ljubitelje ovog specijaliteta prilika da se podsete kako je jednostavna kombinacija mesa, pite, povrća i tzatzikija od grčke ulične hrane postala globalni gastronomski fenomen.


Glas javnosti

SKINI APLIKACIJU